De functie van kleur 2.

 

 

 

 

 

 

 

 

Zoals ik in mijn vorige blog schreef heeft kleur een taak en een functie. In dit blog ga ik in op een praktijkvoorbeeld waarin kleur haar taak  bewezen vervult.

De praktijk

Het is alweer 6 jaar geleden dat ik een ontwerp heb gemaakt voor de afzonderingsruimten van Parnassia. De Projectleider Vastgoed Beheer PBG Parnassia Bavo Groep schreef destijds in haar aanbeveling: “ Zeer betrokken en deskundig! Perfect kleurenplan voor onze afzonderingsruimten gemaakt.”  Nu, zes jaar later, wordt mijn ontwerp nog steeds toegepast en volgens de projectleider is het een uitstekend ontwerp, zoals zij mij onlangs schreef. De ervaring leert hier dat kleur een belangrijke factor is in de omgeving en dat kleur invloed heeft op ons gedrag en onze gemoedstoestand.

Het ontwerp

Een afzonderingsruimte kun je niet stylen, geen mooie materialen gebruiken en heb je niets aan trend en mode. Dit is de werking van kleur in haar meest pure vorm. Je kunt het ontwerp niet verkopen in een mooi ingepakt verhaal, of met een prachtige visualisatie.  Er zijn immers alleen vier muren, een vloer, een plafond en een bank. Meer is het niet, men kan zich nergens achter verbergen. Geen in onze ogen rustgevend behang met een bos of iets dergelijks. Sommige zien hier demonen in, dus alles is kaal. De gebruikers van de ruimte, manische of psychotische patiënten hebben eveneens een boodschap aan jou als ontwerper. Zij reageren intuïtief op de omgeving. Wellicht is het feit dat het ontwerp na 6 jaar nog steeds succesvol wordt toegepast om de patiënten sneller tot rust te laten komen, het beste bewijs dat kleur wel degelijk invloed heeft op ons gedrag, gemoedstoestand en welbevinden.

De basis

De afzonderingsruimte is ontworpen vanuit de psychologie van de waarneming, toegespitst op de gebruiker en de psychologie van kleur. De psychologie van kleur is gebaseerd op de energie van de golflengtes van kleur. Kleur is een onderdeel van het elektromagnetisch spectrum, net zoals b.v. radiogolven. En net zoals bij geluid heeft elke golflengte een eigen energie. Zo piepen hoge tonen in je oren en voel je een zware bas in je buik. De verschillende golflengtes van kleur hebben een soortgelijk effect. Korte golflengtes genereren een andere gemoedstoestand dan lange golflengtes. Kleur, in tegenstelling tot geluid, ervaren wij doorgaans onbewust, echter het effect is vergelijkbaar.

functie

 

 

kleurenspectrum

 

 

 

 

Kennis toepassen

We kunnen de kennis van de psychologie van kleur en waarneming inzetten om onze omgevingen te verbeteren. Deze wetenschap beperkt zich niet tot het kleurgebruik in de psychiatrische omgeving, maar we kunnen het overal toepassen. In scholen, gezondheidszorg, kantoren en noem maar op. Deze omgevingen zullen beter renderen in alle opzichten.

De ervaring

De ervaring  met de afzonderingsruimte leert ons, althans mij en mijn opdrachtgever, dat ontwerpen vanuit de psychologie van de waarneming en kleur betere resultaten geeft. De ervaring leert ons ook dat het toepassen van deze wetenschap met betrekking tot onze omgeving nog in de kinderschoenen staat. Zo konden we vorig jaar vernemen dat Rijkswaterstaat, die overigens op hun site beweert in te zetten op leefbaarheid, met het nieuwe kantoor de plank totaal missloeg. Het was zelfs in het nieuws bij AvroTros. Er werd geklaagd over de verschrikkelijk lelijke zwarte muren in het gebouw. Het zou doen denken aan een mausoleum of een crematorium. Inmiddels zijn ze al met de witkwast bezig geweest, maar dat heeft volgens de gebruikers nog weinig effect. Kosten van deze verbouwing 267 miljoen belastinggeld, dus ook uw geld. U begrijpt waarschijnlijk al wel dat zwarte muren wit schilderen ook niet de oplossing is. Kleur kan hier haar functie niet tot haar recht laten komen, met alle gevolgen van dien. Een deskundig kleuradvies zorgt direct voor goede resultaten en bespaart de belastingbetaler veel geld. Het wordt tijd dat we kleur een serieuze plaats laten innemen in onze omgevingen en ontwerpen. Het lijkt mij evident dat dit in ons aller belang zal zijn.

Nog even dit

Het kantoor van Rijkswaterstaat wordt vergeleken met een crematorium. In mijn optiek zou een crematorium, waar wij afscheid nemen van onze dierbaren, een meer troostend karakter moeten hebben en dat is per definitie geen zwart.

De functie van Kleur.

De functie van Kleur.

De functie is volgens de Dikke van Dalen de taak, in dit geval dus: wat is de taak van kleur? We weten allemaal wat een taak is en als je je taak goed doet dat zal het resultaat navenant zijn. Nu kunnen we allemaal wel iets bij bedenken bij de taak van kleuren, zoals bijvoorbeeld rood, groen en oranje voor verkeerslichten, fluor geel voor veiligheidsvestjes en rode lampjes voor de ramen als indicatie dat je al of niet bewust op de Wallen bent beland.

Simpel

Kijk tot zover lijkt het simpel en duidelijk, maar kleur is overal. Vanaf dat wij onze ogen openen tot we ze s ’avonds weer sluiten en gaan slapen. De hele dag geeft kleur ons informatie, zowel bewust als onbewust. Kleur beïnvloedt onze stemming en gedrag, of je wilt of niet. Vooral het laatste is van belang, omdat veel mensen zich hier niet of nauwelijks van bewust zijn. Victor lamme schreef hier een boek over, ‘de vrije wil bestaat niet’. Nu is dit wel een aperte titel, maar wel een die dwingt  tot nadenken en bewustwording.

licht en kleur               

Kleur en muziek

Kleur is simpelweg een deel van het elektrisch magnetisch veld en dus net als muziek bestaat kleur uit golflengtes. Iedere golflengte heeft net als bij muziek een verschillende energie. Zoals hoge tonen piepen in je oren en lage tonen vibreren in je buik, zo hebben de verschillende golflengtes van kleur ook andere energieën. En net als bij muziek is het van belang welk instrument de muziek vertolkt en hoe lang de toon aanhoudt. De harmonie, het genre, het volume en het anticiperen op de doelgroep bepaalt of de rol van de muziek haar taak kan vervullen.

De taak

De taak van kleur is net als muziek: ons leven veraangenamen, onze taken te vergemakkelijken en ons de juiste informatie te geven om prettig te kunnen functioneren. Wij doen dit dagelijks door de kleuren te dragen waar wij ons prettig bij voelen en in onze woningen passen we kleuren toe waar we ons senang bij voelen, tot rust komen en ons weer energie geven voor de volgende dag. In omgevingen waar wij werken en verblijven, zoals bijvoorbeeld op kantoor, op stations en dergelijken bepalen anderen onze omgeving. Idealiter zou het dus zo moeten zijn dat degenen die deze omgevingen mede bepalen de taak van kleur optimaal in zouden moeten zetten.

Taakverschillen

Nu heeft uiteraard iedere omgeving haar eigen taak . Op een station zou je graag gemakkelijk de weg kunnen vinden, op een school wil je dat de leerlingen zich gedragen en zich goed kunnen focussen op de les en op een kermis wil je graag ontsnappen aan de dagelijkse beslommeringen. Het behoeft geen betoog dat het kleurgebruik in de genoemde voorbeelden anders zal zijn en ook een andere taak heeft en als kleur haar taak goed vervult, dit ons collectieve geluksquotum zal vergroten.

Verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid van het kleurgebruik in omgevingen ligt dus bij degenen die onze omgevingen vorm geven. De sociale verantwoordelijkheid om voor je medemens een omgeving te creëren die bijdragen aan ons Bruto Nationaal Geluk. En voor degene die graag in cijfers denken, indien kleur haar taak naar behoren kan vervullen levert dit naast ons BNG héél véél geld op. Denk alleen maar eens aan de invloed van de omgeving op het welbevinden, de prestaties en het ziekteverzuim. Kleur is het mooiste cadeau van moeder natuur en in de natuur is nooit iets toevallig. Hier heeft alles een taak en een reden. Kortom laten we kleur, dit mooie  cadeau, de mogelijkheid geven haar taak te vervullen.

Voor gespecialiseerde kleuropleidingen: http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/

Voor gespecialiseerde kleuropleidingen: http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/ Voor gespecialiseerde kleuropleidingen: http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/ Voor gespecialiseerde kleuropleidingen: http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/ Voor gespecialiseerde kleuropleidingen: http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/ Voor gespecialiseerde kleuropleidingen: http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/

Kleur is een middel om een doel te bereiken. Een fijne plek voor je werknemers.

Het pand van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Infrastructuur en Waterstaat won een architectuurprijs. De werknemers die hier onvrijwillig en langdurig, 8 uur per dag, 5 dagen in de week moeten verblijven ervaren de omgeving als deprimerend en lawaaierig. Persoonlijk vind ik dat indien men de omgeving vormgeeft voor anderen, men in dit opzicht ook verantwoordelijk is voor hun welbevinden. In de jury voor toekenning voor een architectuurprijs zou minimaal één belevingsdeskundige moeten participeren. We bouwen voor mensen en niet andersom. Wilt u graag meer weten over waarnemen, kleur en beleving, kijk dan eens op het cursusaanbod. http://marijkevanloon.nl/kleuracademie-voor-bouwkunde/kleur is een middel om een doel te bereiken

Leuk buurtinitiatief

Leuke buurtinitiatieven zoals deze openbare boekenkast van een oud bushokje. Hier wordt dankbaar gebruik van gemaakt door de bewoners van Elden (Arnhem). Petra van Houdt, belevingsadviseur heeft samen met enthousiaste bewoners deze mini bibliotheek gerealiseerd. Beleving is alles wat wij bewust en onbewust waarnemen. Beleven kunnen we positief beïnvloeden zoals bij deze openbare boekenkast, kleinschalig waar bewoners bij betrokken zijn en het meer hun wijk wordt. 

Kleurvariabelen

Ons ‘kleurgeheugen’ is niet zo geweldig. Dit komt doordat we een kleur meestal niet op geïsoleerd kunnen beoordelen. Vaak worden kleuren omringt door andere kleuren zoals je op de foto kunt zien. Door de zwarte voeg ervaren we de baksteen als meer verzadigd dan met de witte voeg. Het lastige van kleur is dat kleur veel variabelen heeft door externe omstandigheden. Wilt u ook graag meer over kleur leren, klik dan op deze link, https://lnkd.in/gM5v2kC . Mocht u iemand kennen voor wie deze cursus interessant is, dan is het sympathiek als u het doorstuurt of deelt.